Do prof. A. Markowskiego nadeszło pismo od ks. dr. Jana O’Dogherty’ego z prośbą o odpowiedź na pytanie o możliwość spolonizowania imienia niedawno kanonizowanego Josemaríi Escrivy. Oto szczegółowe uzasadnienie pytania: „Imię nowego świętego brzmi Josemaría, a jego nazwisko Escrivá. Josemaría powstało z połączenia dwóch imion hiszpańskich, które nadano mu na chrzcie: José + María (Józef + Maria). Motywem tego połączenia przez samego świętego było jego nabożeństwo do Świętej Rodziny: ponieważ Józef i Maria byli małżeństwem, nie chciał rozdzielać ich imion. Z powyższych powodów Josemaría to jedno imię. W hiszpańskim relatywnie powszechnie występuje imię José María (podobnie jak np. Juan María czy Antonio María), które składa się z dwóch razem występujących imion. Ale nasz przypadek jest inny, ponieważ Josemaría jest pisane łącznie. Zostało to uznane przez Stolicę Apostolską w oficjalnych dokumentach; i tak w łacińskich dokumentach oficjalnych Stolicy Apostolskiej używa się imienia Iosephmaria.

Jak dotychczas w Polsce nie zmieniliśmy oryginalnego brzmienia imienia i zawsze (w wersji polskiej jego książek itd.) pisaliśmy Josemaría. Otrzymaliśmy jednakże sporo sugestii dotyczących możliwej zmiany polonizacji imienia. Tak więc prosilibyśmy o udzielenie odpowiedzi na dwa pytania: a) czy wydaje się […] roztropna polonizacja imienia Josemaría, jeśli weźmiemy pod uwagę, że jest bardzo ważne z powodów pastoralnych, aby było to jedno imię?; b) jaka byłaby właściwa forma pisania i odmieniania w języku polskim [proponowanego zamiast Josemaría] imienia (prosilibyśmy także o uwzględnienie nazwiska Escrivá).

Prof. A. Markowski udzielił następującej odpowiedzi na te pytania:

Na posiedzeniu Komisji Ortograficzno-Onomastycznej Rady Języka Polskiego (której członkiem jest także o. prof. Wiesław Przyczyna) omawiana była sprawa przedstawiona w liście Księdza Doktora […] dotycząca ewentualnego spolszczenia imienia Josemaría, używanego przez św. Josemaríę Escrivę. W wyniku dyskusji uznano, że imienia tego nie należy spolszczać z kilku powodów. Po pierwsze, zapis Józefmaria, będący odwzorowaniem zrostu Josemaría, byłby niezgodny z polską tradycją noszenia dwóch imion: przyjęło się, że imiona takie są zapisywane rozdzielnie: Anna Maria, Ryszard Józef, Krzysztof Kamil. Po drugie, forma Józefmaria sprawiałaby niewątpliwie kłopoty w odmianie – jeślibyśmy ją odmieniali, to otrzymalibyśmy formy: Józefmarii, Józefmarię, Józefmarią, co byłoby rażące; jednocześnie fleksja taka, by odmieniać oba człony, czyli z tzw. fleksją wewnętrzną (Józefamarii, Józefamarię, Józefemmarią, Józefowimarii), nie jest praktykowana w odniesieniu do imion.

Komisja doszła więc do wniosku, że należy to wyjątkowe imię pozostawić w formie niespolszczonej: Josemaría i odmieniać je: Josemaríi, Josemaríę, Josemaríą. Przy okazji przypominam, że nazwisko Escrivá powinno być w języku polskim odmieniane: Escrivy, Escrivie, Escrivę, Escrivą.

Prof. Walery Pisarek nie zgodził się z opinią Komisji Ortograficzno-Onomastycznej, której zdaniem nie należy spolszczać imienia Josemaría. Zdaniem prof. Pisarka właściwa byłaby forma spolszczona: Józef-Maria.

2003 r.

Źródło: http://rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=377&Itemid=67